حجتالاسلام سید مرتضی هاشمی، استاد دانشگاه و کارشناس دینی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران، با اشاره به راههای بهرهمندی صحیح از دنیا و رسیدن به مقامات معنوی، اظهار داشت: شیطان از راه دنیا هر انسانی را متناسب با نقطه ضعف و زمینهای که در وجود اوست، گرفتار میکند؛ بنابراین ممکن است فردی با مال فراوان و فرد دیگری با مقدار اندکی از دنیا از مسیر حق فاصله بگیرد.
وی با اشاره به ماجرای قاضی شریح و تلاش عبیدالله بن زیاد برای تطمیع وی، افزود: در تاریخ آمده است که ابن زیاد تلاش کرد قاضی شریح را با مال و امکانات دنیوی تحت تأثیر قرار دهد و حتی کیسههای سکه را در محل قضاوت او ریختند تا صدای سکهها او را وسوسه کند. دنیا گاهی انسان را با کیسههای طلا میخرد و گاهی با چند سکه و حتی مقداری گندم.
حجتالاسلام هاشمی تصریح کرد: مسئله اصلی این است که انسان تا کجا حاضر است برای دنیا از ولیّ خدا فاصله بگیرد؛ زیرا برخی را با ثروت فراوان و برخی دیگر را با کمترین امکانات میتوان از مسیر حق منحرف کرد.
دنیا مانند دریای شور است
استاد دانشگاه با اشاره به روایتی از امام صادق(ع) درباره دنیا، گفت: حضرت دنیا را به دریایی شور تشبیه کردهاند که هرچه انسان تشنهتر از آن بنوشد، تشنگیاش بیشتر میشود. دنیا نیز همینگونه است؛ اگر انسان مراقب نباشد، هرچه بیشتر از آن بهره بگیرد، عطش او برای دنیا بیشتر خواهد شد.
وی ادامه داد: دنیا وفا ندارد و انسان برای استفاده صحیح از آن باید مراقب باشد. البته ترس از گرفتار شدن در دنیا، ترس بدی نیست؛ بلکه انسان باید نگران باشد که مبادا دنیا او را از مسیر آخرت بازدارد.
حجتالاسلام هاشمی با بیان اینکه انسان باید همواره میان خوف و رجاء حرکت کند، خاطرنشان کرد: گاهی انسان با خود میاندیشد که آیا میتواند از دنیا عبور کند یا خیر؛ این نگرانی اگر موجب مراقبت انسان شود، نگرانی ارزشمندی است.
نیت؛ راهی برای رسیدن به ثمرات بزرگ با عمل اندک
وی در ادامه با طرح این پرسش که آیا راهی وجود دارد که انسان با تلاش کمتر به ثمرات بیشتری در آخرت برسد، اظهار داشت: یکی از عواملی که میتواند با کار کم، ثمره بسیار زیادی برای انسان ایجاد کند، نیت است.
کارشناس دینی افزود: برکت یعنی انسان با یک کار کوچک، نتیجهای بزرگ به دست آورد؛ همانگونه که یک دانه گندم در زمین قرار میگیرد، اما چندین برابر آن محصول به دست میآید. نیت نیز میتواند اعمال کوچک انسان را رشد دهد و به آنها ارزش و ثمره فراوان ببخشد.
وی با اشاره به فرازی از دعای ابوحمزه ثمالی، بیان کرد: امام سجاد(ع) از خداوند میخواهد که نیت او را رشد و فزونی ببخشد. انسان ممکن است عبادت و توانایی زیادی نداشته باشد، اما اگر نیت او درست و الهی باشد، همین اعمال اندک میتواند رشد پیدا کند.
نیت خیر، انسان را در ثواب دیگران شریک میکند
حجتالاسلام هاشمی با اشاره به مقام والای یاران امام حسین(ع) در کربلا گفت: انسان وقتی ایستادگی افرادی مانند سعید بن عبدالله حنفی را در کنار امام حسین(ع) میبیند، آرزو میکند ای کاش میتوانست در چنین جایگاهی قرار بگیرد.
وی افزود: امام رضا(ع) در روایتی خطاب به ریان بن شبیب فرمودند اگر دوست داری در ثواب شهدای کربلا شریک باشی، هنگامی که آنان را یاد میکنی بگو: «یا لیتنی کنت معهم فأفوز فوزاً عظیماً»؛ ای کاش با آنان بودم و به رستگاری بزرگی میرسیدم.
استاد دانشگاه تصریح کرد: چرا انسان با یک «ای کاش» میتواند در ثواب شهدا شریک شود؟ چون نیت میتواند انسان را بالا ببرد و گاهی انسان را به جایگاهی برساند که عمل ظاهری او بهتنهایی نمیتواند او را به آنجا برساند.
وی با اشاره به حضور جابر بن عبدالله انصاری در کربلا، اظهار داشت: وقتی جابر به کربلا رسید، پس از زیارت امام حسین(ع) و یاران شهید ایشان گفت: «والذی بعث محمداً بالحق لقد شارکناکم فیما دخلتم فیه»؛ سوگند به خدایی که محمد(ص) را به حق مبعوث کرد، ما در آنچه شما وارد شدید، با شما شریک هستیم.
حجتالاسلام هاشمی ادامه داد: جابر در میدان جنگ شمشیر نزده بود، اما خود را شریک شهدای کربلا میدانست؛ زیرا از پیامبر اکرم(ص) شنیده بود که هر کس قومی را دوست داشته باشد، خداوند او را با همان قوم محشور میکند.
نیت را باید تمرین کرد
وی با تأکید بر اینکه نیت الهی نیازمند تمرین است، گفت: انسان میتواند از همین امروز نیت خود را تمرین کند؛ صبح که از خانه بیرون میآید، بگوید: «یا امام زمان(عج)، شما امام من هستید و دوست دارم در رکاب شما باشم و به دین خدا کمک کنم.»
کارشناس دینی افزود: ممکن است انسان در حال حاضر توانایی انجام کارهای بزرگ را نداشته باشد، اما میتواند نیت انجام آنها را داشته باشد. اگر از کنار فقیری عبور کردیم و پولی برای کمک نداشتیم، میتوانیم در دل بگوییم: «ای کاش پول داشتم و به این فقیر کمک میکردم.»
وی با اشاره به روایتی از امام صادق(ع)، بیان کرد: اگر انسان از خداوند مال و ثروت بخواهد تا در راه خیر و کمک به دیگران هزینه کند و خداوند بداند که این درخواست از روی صدق نیت است، همان اجر و ثواب نیت خیر را برای او ثبت میکند.
حجتالاسلام هاشمی خاطرنشان کرد: خداوند به توانایی انسان نگاه نمیکند، بلکه به نیت او توجه دارد. ممکن است کسی آرزو کند که ای کاش میتوانستم به همه فقرا کمک کنم؛ اگر این نیت صادقانه باشد، همین نیت برای انسان ارزشمند است.
نیت باید از ریا و خودنمایی دور باشد
وی در بخش دیگری از سخنان خود با هشدار نسبت به آمیخته شدن نیت با خودنمایی، اظهار داشت: حتی در کارهای خوب نیز اگر نیت انسان تغییر کند، ارزش عمل تغییر میکند. ممکن است انسان برای کار خیر، عزاداری یا نذری اقدام کند، اما اگر در درون خود به دنبال دیده شدن و مطرح شدن باشد، این نیت میتواند عمل او را خراب کند.
استاد دانشگاه ادامه داد: حتی در عبادتهایی مانند سینهزنی و عزاداری نیز انسان باید مراقب باشد که نیتش خالص برای خدا و اهلبیت(ع) باشد و به دنبال این نباشد که دیگران او را بهتر از دیگران ببینند.
وی تصریح کرد: هر گاه نیت انسان با ریا و خودنمایی آمیخته شود، از ارزش عمل کاسته میشود؛ بنابراین انسان باید دائماً نیت خود را بررسی و اصلاح کند.
نیت میتواند انسان را به مقامهای بزرگ برساند
حجتالاسلام هاشمی با اشاره به مقام والای شهدا، گفت: بالاتر از شهادت چه مقامی داریم؟ با این حال، حتی در بالاترین عرصههای معنوی نیز نیت انسان اهمیت فراوانی دارد و گاهی یک عمل کوچک به دلیل نیت الهی، ارزش و ثمرهای بسیار بزرگ پیدا میکند.
وی افزود: انسان نباید به دلیل کم بودن تواناییهای خود ناامید شود؛ بلکه باید نیت خود را بزرگ کند. ممکن است دست انسان به بسیاری از مقامات بلند معنوی نرسد، اما میتواند آرزوی رسیدن به آنها را داشته باشد و این نیت را در وجود خود تقویت کند.
اهلبیت(ع) دستاویز نجات انسان از دنیا هستند
کارشناس دینی در پایان گفت: ممکن است دست ما به مقامهای بلند معنوی نرسد و اعمال زیادی نیز در کارنامه خود نداشته باشیم، اما یک دستاویز داریم و آن اهلبیت(ع) هستند. باید دستمان را از دست دنیا بیرون بیاوریم و به دست اهلبیت(ع) بسپاریم و از خدا بخواهیم نیتهای ما را خالص، بزرگ و الهی قرار دهد.
حجتالاسلام هاشمی خاطرنشان کرد: باید از خداوند بخواهیم نیتهای ما را آنگونه قرار دهد که مورد رضایت امام زمان(عج) باشد و بتوانیم در مسیر اهلبیت(ع) قدم برداریم؛ چراکه نیت الهی میتواند اعمال اندک انسان را رشد دهد و او را به ثمرات بزرگ معنوی برساند.
انتهای پیام /
نظر شما